ენდოკრინოლოგიურ კლინიკაში დიაგნოსტიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი ინსტრუმენტული კვლევებია. ჰორმონალური დარღვევები ხშირად უხილავად ვითარდება და მხოლოდ სიმპტომებზე დაყრდნობით ზუსტი დიაგნოზის დასმა რთულია. სწორედ ამიტომ თანამედროვე აპარატურული კვლევები ექიმს აძლევს შესაძლებლობას, დეტალურად შეაფასოს ორგანოების სტრუქტურა და ფუნქციური მდგომარეობა.

ენდოკრინოლოგიაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფარისებრი ჯირკვლის შეფასება. ულტრაბგერითი კვლევა საშუალებას იძლევა გამოვლინდეს კვანძები, ანთებითი ცვლილებები და სტრუქტურული გადაგვარება, რაც ხშირად დაკავშირებულია Thyroid nodules-თან. ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიები ხშირია და მათი დროული აღმოჩენა მნიშვნელოვნად ამცირებს გართულებების რისკს. ინსტრუმენტული კვლევის გარეშე კი მსგავსი ცვლილებები შესაძლოა დიდხანს შეუმჩნეველი დარჩეს.

ასევე დიდი მნიშვნელობა აქვს შინაგანი ორგანოების შეფასებას მეტაბოლური დარღვევების დროს. მაგალითად, Polycystic ovary syndrome (PCOS) ხშირად საჭიროებს მენჯის ორგანოების ულტრაბგერით კვლევას, რათა დადასტურდეს საკვერცხეების სტრუქტურული ცვლილებები. ამ მონაცემების გარეშე მკურნალობის სწორად დაგეგმვა რთულდება. მსგავსი კვლევები ექიმს ეხმარება ჰორმონალური დარღვევის მიზეზის პოვნაში და ინდივიდუალური მკურნალობის შერჩევაში.

ინსტრუმენტული დიაგნოსტიკა აუცილებელია მეტაბოლური დაავადებების მართვის პროცესშიც. მაგალითად, Diabetes mellitus-ის დროს ხშირად ფასდება სისხლძარღვთა და შინაგანი ორგანოების მდგომარეობა, რადგან დაავადება მთელ ორგანიზმზე მოქმედებს. დროული მონიტორინგი გართულებების თავიდან აცილების მნიშვნელოვანი ნაწილია.